Australijska odmiana języka angielskiego

Czym rożni się australijska odmiana języka angielskiego od np. brytyjskiego? Jakie można zaobserwować różnice w wymowie czy słownictwie w australijskim angielskim?

Istnieje teza, że bez znajomości języka angielskiego w dzisiejszych czasach nie można dużo zdziałać, zarówno na polu zawodowym jak i np. podróżując po świecie.

Ciężko nie zgodzić się z taką tezą, jednak prawda jest taka, że nawet biegła znajomość języka angielskiego, wyniesiona ze szkoły czy kursu, może nie zagwarantować, że poczujemy się swobodnie w obcym kraju. Można z pewnością stwierdzić, że odmiana angielskiego jest w każdym kraju zupełnie inna.

A wszystko to z winy regionalnych odmian, akcentów, dialektów oraz slangów. To właśnie te czynniki sprawiają, że Brytyjczycy mówią inaczej niż Amerykanie, Kanadyjczycy inaczej niż Nowozelandczycy… a Australijczycy mówią inaczej niż wszyscy inni.

Językowy kogel-mogel na końcu świata.

Pierwszym australijskim słowem, które zostało zapisane, było kangaroo (kangur). Słowo to zostało zapisane przez kapitana Jamesa Cooka w 1770 w czasie jego pierwszej podróży do Australii. W 1976 r. lingwista John B. Havviland dowiódł, że słowo kangaroo wywodzi się od nazwy rzadkiego gatunku kangura nazywanego w jednym z lokalnych narzeczy „gangurru”.

Australijski angielski (ang. australian english), powstał głównie na bazie języka kolonizatorów, którym był brytyjski angielski. Jednak w miarę jego rozwoju pojawiało się w nim coraz więcej zapożyczeń – amerykańskiej odmiany angielskiego, języków europejskich oraz mowy Aborygenów. Na przestrzeni lat powstawała więc mieszanka, która zrodziła dzisiejszą wersję języka, jaką posługują się obecni mieszkańcy Australii.

Kolonizatorzy wprowadzili język angielski w odmianie brytyjskiej do Australii w XVIII wieku. Wtedy także zetknęli się z mową rdzennych mieszkańców Australii – Aborygenów.

Po języku Aborygenów niewiele zostało ale to, co się zachowało do dnia dzisiejszego jest bardzo charakterystyczne. Są to przede wszystkim nazwy lokalnych gatunków roślin i zwierząt, a także określenia takie jak kangaroo czy boomerang. Do mniej znanych należy billabong, który oznacza mały staw, a także jumbuk, który w miejscowej mowie oznacza owcę.

Równie ważną rolę w kształtowaniu się australijskiego angielskiego odegrali amerykańscy i europejscy osadnicy. Pojawili się oni w Australii wraz z nadejściem ery tzw. gorączki złota w XIX wieku.

Do dnia dzisiejszego Australijczycy korzystają naprzemiennie z leksykonu brytyjskiego oraz amerykańskiego. Używają zarówno brytyjskich słów, takich jak biscuit, petrol, tap (ciasteczko, benzyna, kran), jak i np. amerykańskiego truck na określenie ciężarówki.

Jakie cechy wyróżniają australijską odmianę języka angielskiego?

Pomimo tego, że australijski angielski powstał na bazie innych odmian tego języka, to wykształcił on swoje własne indywidualne cechy.

Jeśli chodzi o ortografię, to w Australii używa się brytyjskiej ortografii. Jedynym znaczącym wyjątkiem jest słowo program pisane według amerykańskiej, a nie brytyjskiej ortografii (programme).

Za oficjalny słownik australijskiego angielskiego uważany jest publikowany od 1981 r. Macquarie Dictionary.

Ciekawą różnicą języka są australijskie akcenty. Są one ogólne dla całego kraju, nie zaś dla jednego z jego regionów. Odmiana Broad wyróżnia się najmocniej, jest to najbardziej australijski ze wszystkich akcentów, natomiast akcent Cultivated jest uznawany za charakterystyczny dla wyższych sfer. Najbardziej zrozumiała i standardowa wymowa australijska to General Australian English.

Życie na fali – czyli jak uprościć sobie życie po australijsku?

Kiedy rozpoczniesz poszukiwanie informacji o tym, jak powinieneś mówić, aby brzmieć jak rodowity Australijczyk, powszechną odpowiedzią jaką usłyszysz będzie “skracaj, nie wymawiaj “r” i “g” na końcu zdań oraz naucz się paru zwrotów, które są popularne w australijskim slangu”.

Jakie są to zwroty? Co powinniśmy mówić, aby być bardziej australijscy? Takich słówek i zwrotów typowych dla Australii jest naprawdę wiele i trudno byłoby je wszystkie tutaj wymienić.

Poniżej te najbardziej popularne:

  • Barbie – barbeque
  • Bottle-O – sklep monopolowy
  • Crickey – jako wyraz zaskoczenia
  • Fair Dinkum – coś prawdziwego, naprawdę
  • Maccas – McDonalds
  • Servo – stacja benzynowa
  • Tradie – inaczej “tradesman”.

Po powyższych zwrotach możemy zauważyć, że Australijczycy czyli aus. Aussies, uwielbiają upraszczać sobie życie. Mowa tutaj nie tylko o kultowych i znanych powszechnie “g’day” na powitanie czy “arvo” zamiast “afternoon”. Australijska odmiana angielskiego charakteryzuje się tym, że tam gdzie to tylko możliwe, skraca się i upraszcza. Używanie zdrobnień (”diminutive”) czy skróconych wersji słów, polega głównie na zdrobnieniach wyrazów kończących się na “-o” oraz “-ie” czy “-y”.

Zasada ta dominuje w każdej dziedzinie życia. Sam Australijczyk o sobie powie Aussie, a nie Australian a Australia to Oz. W ten sam sposób na prezent czyli angielski present powie prezzie, a na strój kąpielowy- swimming costume- cozzie.

Inne przykłady takich zdrobnień:

  • avo (avocado) – awokado,
  • bizzo (business) – biznes,
  • doco (documentary) – film dokumentalny,
  • evo (evening) – wieczór,
  • journo (journalist) – dziennikarz,
  • smoko (smoke or coffee/tea break) – przerwa w pracy na kawę/papierosa,
  • beautie (beautiful, często wymawiane i zapisywane jako bewdy) – piękne,
  • bikkie (biscuit) – ciasteczko,
  • brekkie (breakfast) – śniadanie,
  • chewie (chewing gum) – guma do żucia,
  • chokkie (chocolate) – czekolada,
  • Chrissie (Christmas) – święta Bożego narodzenia,
  • exy (expensive) – drogie (odnośnie do rzeczy),
  • kindie (kindergarten) – przedszkole,
  • lippy (lipstick) – szminka do ust,
  • mozzie(mosquito) – komar,
  • oldies (parents) – rodzice,
  • postie (postman) – listonosz,
  • rellie (czasem relo – relative) – krewny,
  • sickie (day off sick from work) – L4, dzień wolny od pracy z powodu choroby,
  • sunnies (sunglasses) – okulary przeciwsłoneczne,
  • vedgie (vegetable) – warzywo,
  • hoon (hooligan) – hooligan,
  • nana (banana) – banan,
  • roo (kangaroo) – kangur,
  • uni (university) – uniwersytet.

Jeśli uczyłeś się kiedykolwiek języka angielskiego i zaczął Cię już nudzić, to może warto zapoznać się z jego odmianami, które na pewno Cię zaciekawią i może dowiesz się czegoś interesującego o kraju w którym są używane.

Na pewno zainteresuje Cię także:

Język urzędowy w Watykanie – łacina czy język włoski?

Bogactwo italianizmów. Przykłady zapożyczeń z języka włoskiego